Op 18 maart 2026 presenteerde de Europese Commissie een langverwacht wetgevingsvoorstel voor de creatie van een geharmoniseerd, pan-Europees vennootschapsrecht.
Dit project, bekend als "EU Inc." of het "28e regime", beoogt de structurele barrières weg te nemen die de groei en grensoverschrijdende expansie van Europese ondernemingen al te vaak afbreken. Een juridische duiding voor ondernemers en investeerders.
Eén eengemaakte markt, zevenentwintig juridische grenzen: de Europese paradox
Ondanks tientallen jaren van economische integratie tonen de recente rapporten van Mario Draghi en Enrico Letta pijnlijk aan dat de Europese Union kampt met een innovatie- en concurrentieachterstand ten opzichte van haar wereldwijde concurrenten. Voor startups en scale-ups die hun vleugels willen uitslaan over de grenzen heen, is de praktijk vaak weerbarstig.
Wie vandaag wil uitbreiden binnen de Europese Unie, botst op 27 verschillende nationale stelsels van vennootschapsrecht, uiteenlopende kapitaalvereisten, complexe notariële en administratieve procedures, en hoge advieskosten. Deze fragmentatie drijft Europese investeerders er vaak toe om hun structuur elders op te zetten, bijvoorbeeld in flexibele structuren naar Amerikaans recht (zoals Delaware).
Wat houdt het EU Inc.-project precies in?
Om hieraan tegemoet te komen, lanceerde de Europese Commissie in maart 2026 het EU Inc.-voorstel. Het is niet de bedoeling om de nationale wetgevingen te vervangen, maar om een facultatief 28e regime toe te voegen: een uniforme, moderne bedrijfsstructuur die in alle 27 lidstaten geldig is.
Concreet brengt dit nieuwe juridische statuut enkele ingrijpende voordelen met zich mee:
- Ultrasnelle en volledig digitale oprichting: Een EU Inc.-vennootschap kan binnen de 48 uur worden opgericht via een gecentraliseerd Europees digitaal portaal (gebaseerd op het BRIS-netwerk), tegen een maximumbedrag van 100 euro en zonder verplicht minimumstartkapitaal.
- Volledig gedigitaliseerde levenscyclus: Van het bijhouden van registers tot aandeelhoudersvergaderingen, documentopslag en kapitaalverrichtingen; alles verloopt digitaal, ondersteund door de Europese digitale identiteitsportemonnee.
- Het beginsel van eenmalige aanlevering (Once-Only Principle): Na de registratie hoeft de onderneming geen omslachtige en dubbele formaliteiten meer te vervullen bij diverse lokale administraties. De handelsregisters wisselen de nodige gegevens (zoals ondernemingsnummer, btw-nummer en UBO-gegevens) automatisch uit met fiscale en sociale instanties.
- Instrumenten voor groei en talentontwikkeling: Het regime maakt het aanzienlijk eenvoudiger om grensoverschrijdende optieregelingen (stock-options) voor werknemers op te zetten en te beheren, waardoor Europese bedrijven sterker kunnen concurreren om toptalent.
Wat betekent dit voor ondernemingen?
Voor ondernemers en vennootschappen biedt dit nieuwe kader mogelijks een extra perspectief. EU Inc. zou kunnen toelaten om eenvoudiger grensoverschrijdend te opereren en kapitaal aan te trekken zonder te verstrikt te raken in juridische complexiteit.
Technisch gezien zou de EU Inc. zich verhouden tot het nationale recht voor aspecten die niet door de Europese verordening worden gedekt, met behoud van de strikte naleving van sociale normen, werknemersparticipatie in de bestuursorganen en de toepasselijke fiscale regels (waarbij de statutaire zetel bepalend blijft voor de fiscale aanknoping).
Anderzijds is het nog maar zeer de vraag wat de inherente juridische kwaliteit van zo’n extra Europese structuur zou zijn en het vertrouwen dat er zal aan gegeven worden vanuit de diverse jurisdicties die zullen betrokken worden in de activiteiten die zo’n EU-structuur zou gaan ontplooien. Wat met bijvoorbeeld beperkte aansprakelijkheid, afgescheiden vermogen, insolvabiliteit, enz.? Zullen handelspartners met zo’n “light” structuur wel zaken willen doen: is zij juridisch, financieel en feitelijk stabiel genoeg; zijn de risico’s voldoende in schatten, enz?
Vooruitblik
Het wetgevingsvoorstel wordt momenteel grondig besproken binnen het Europees Parlement en de Raad, met een sterke politieke ambitie om tegen eind 2026 een akkoord te bereiken.
Het anticiperen op de komst van EU Inc. binnen uw toekomstige structurerings- en investeringsplannen, of bij de keuze van toekomstige partners en projecten, kan wel eens een doorslaggevend concurrentievoordeel opleveren of precies omgekeerd uw huidige onderneming beter beschermen.
Vanbelle Law Boutique staat voor u klaar om dit alles grondig en op maat met u door te nemen.
