De Golden Visa, een regeling die vermoedelijk voor het eerst in 1984 werd ingevoerd door Saint Kitts en Nevis in het Caribisch gebied, is vandaag een krachtig instrument voor vermogensplanning waarmee onderdanen van derde landen een verblijfsvergunning — of, afhankelijk van de jurisdictie, zelfs de nationaliteit — kunnen verkrijgen in ruil voor een kwalificerende financiële bijdrage aan het gastland.
De toenemende reglementaire complexiteit rond deze programma’s van “citizenship by investment”, gecombineerd met de druk van supranationale instanties om het toezicht te verstrengen, vereist echter steeds vaker dat kandidaten daadwerkelijke banden met het gekozen land aantonen — een wereld van verschil met wat vroeger werd verwacht.
De instabiliteit van het Europese migratiebeleid — geïllustreerd door de sluiting van het Spaanse programma in april 2025 en de veroordeling van Malta door het Hof van Justitie van de Europese Unie in diezelfde maand — onderstreept het cruciale belang van een coherente strategie.
Dit artikel biedt een actueel overzicht van de belangrijkste actieve Golden Visa-programma’s wereldwijd, gebaseerd op de momenteel beschikbare informatie en onder voorbehoud van snelle wijzigingen en evoluties.
Oorsprong en drijfveren: van crisisrespons naar langetermijnplanning
Het concept van verblijf door investering, hoewel historisch geworteld in de jaren 1980, kende zijn echte Europese doorbraak in de nasleep van de financiële crisis van 2008.
Landen zoals Portugal, Spanje en Griekenland gebruikten deze mechanismen om aanzienlijke buitenlandse directe investeringen aan te trekken ter herkapitalisatie van hun zwaar getroffen economieën.
De resultaten waren duidelijk: tussen oktober 2012 en eind 2024 mobiliseerde het Portugese programma alleen al ongeveer 7 miljard euro en verleende het een wettig verblijf aan bijna 15.000 investeerders en hun families.
Het fundamentele onderscheid tussen RBI en CBI
Vooraleer verder te gaan, is een terminologische verduidelijking essentieel, aangezien verwarring tussen deze twee concepten tot strategische en dure fouten kan leiden:
- De Golden Visa (RBI – Residence by Investment) biedt een hernieuwbare verblijfsvergunning en, voor EU-lidstaten, vrij verkeer binnen de Schengenzone. Het verleent niet automatisch de nationaliteit. Naturalisatie blijft onderworpen aan strikte voorwaarden inzake effectieve verblijfplaats en vaak ook taal- en integratietests.
- Het Golden Passport (CBI – Citizenship by Investment) maakte in bepaalde jurisdicties de rechtstreekse verkrijging van de nationaliteit mogelijk zonder voorafgaande effectieve verblijfsvereiste. Het is precies dit model dat door de recente Europese rechtspraak werd veroordeeld.
Wat betreft CBI-programma’s vormt het arrest van het Hof van Justitie van de Europese Unie van 29 april 2025 (zaak C-181/23, Commissie t. Republiek Malta) een mijlpaal in de Europese rechtspraak. Het Hof oordeelde dat een lidstaat zijn nationaliteit — en dus het Europees burgerschap — niet mag toekennen in ruil voor vooraf bepaalde betalingen of investeringen.
De Schengenzone: analyse van de belangrijkste jurisdicties
Het Europese landschap werd tussen 2023 en 2026 grondig hertekend.
Spanje sloot, na jaren van populariteit, officieel zijn programma op 3 april 2025, onder verwijzing naar de noodzaak om de wooncrisis in Madrid en Barcelona te bestrijden.
Ierland en Cyprus hadden hun regelingen eerder al opgeschort onder dubbele druk van de Europese Commissie en de Financial Action Task Force (FATF).
Het aantal beschikbare opties is daardoor aanzienlijk afgenomen, waardoor zorgvuldige selectie en grondige analyse belangrijker zijn dan ooit.
Portugal
Portugal blijft in 2026 dé Europese topbestemming voor kandidaten voor verblijf door investering. Zijn unieke aantrekkingskracht ligt in een zeldzame combinatie: één van de laagste fysieke verblijfsvereisten ter wereld, een traject naar Europees burgerschap binnen vijf jaar en institutionele stabiliteit.
Sinds de hervorming van kracht werd, is de rechtstreekse vastgoedroute afgesloten. Investeerders moeten hun kapitaal nu investeren in venture capital-fondsen (FCR’s), onder toezicht van de CMVM (Portugese Commissie voor de Effectenmarkten), waarbij minstens 60% van het kapitaal wordt geïnvesteerd in ondernemingen gevestigd op Portugees grondgebied.
De minimale investeringsdrempel bedraagt 500.000 euro, met een minimale detentieperiode van vijf jaar — afgestemd op de termijn die vereist is om een naturalisatieaanvraag in te dienen. Een alternatief blijft bestaan: een culturele schenking van 250.000 euro (verminderd tot 200.000 euro in dunbevolkte gebieden) aan publieke instellingen of erkende stichtingen van openbaar nut. Dit bedrag is niet terugvorderbaar, wat het fundamenteel onderscheidt van de investeringsroute via fondsen.
Een belangrijke nuance moet evenwel worden vermeld. In juni 2025 stelde de Portugese regering een wijziging van de nationaliteitswet voor die, indien aangenomen in haar huidige vorm, de vereiste verblijfsduur voor naturalisatie voor de meeste niet-EU-onderdanen zou verlengen van vijf naar tien jaar.
Het Grondwettelijk Hof verwierp in december 2025 vier van de zeven voorgestelde wijzigingen.
Op het moment van schrijven blijft de wetgevende situatie onzeker, aangezien de tekst nog wacht op bekrachtiging door de president. Kandidaten dienen de ontwikkelingen op de voet te volgen en juridisch advies in te winnen over de regels die gelden op het moment van hun ontvankelijkheid.
Griekenland
Sinds de sluiting van het Spaanse programma in 2025 heeft Griekenland zich geprofileerd als het laatste grote actieve Europese programma voor verblijf door vastgoedinvestering.
De Griekse immigratiewetgeving onderscheidt vandaag twee belangrijke investeringszones:
- “Premium”-zones, waaronder Athene, Thessaloniki, Mykonos, Santorini en eilanden met meer dan 3.100 inwoners, vereisen een minimale investering van 800.000 euro.
- Alle andere regio’s vereisen een minimum van 400.000 euro. Een uitzondering van 250.000 euro blijft bestaan voor projecten waarbij commerciële gebouwen worden omgevormd tot residentieel vastgoed en voor de restauratie van beschermde historische gebouwen.
Deze drempels gaan gepaard met een minimale oppervlaktevereiste van 120 vierkante meter voor het aangekochte pand.
Daarnaast werd een fundamentele operationele beperking ingevoerd: vastgoed verworven onder het Griekse Golden Visa mag onder geen enkele omstandigheid worden aangeboden voor korte termijn verhuur via platformen zoals Airbnb. Een overtreding van dit verbod kan leiden tot een administratieve boete van 50.000 euro en onmiddellijke intrekking van de verblijfsvergunning. Langetermijnverhuur blijft daarentegen wel toegestaan.
Ook vermeldenswaardig is de nieuwe investeringsroute voor startups, ingevoerd bij wet 5162/2024: een investering van 250.000 euro in een onderneming geregistreerd binnen het overheidsprogramma Elevate Greece verleent een verblijfsvergunning van vijf jaar, op voorwaarde dat de investeerder minder dan 33% van de stemrechten bezit en de onderneming minstens twee banen creëert binnen het eerste jaar.
Hongarije
Het Hongaarse Guest Investor Program, gelanceerd in juli 2024, heeft zich snel geprofileerd als de snelste en meest stabiele optie in Centraal-Europa.
De aantrekkingskracht schuilt in de eenvoud van het systeem: een investering van 250.000 euro in vastgoedfondsen goedgekeurd door de Hongaarse Nationale Bank verleent een verblijfsvergunning van tien jaar zonder minimale fysieke verblijfsvereiste.
Dit langdurige, hernieuwbare visum biedt een uitzonderlijke stabiliteit binnen de Schengenzone voor investeerders wier mobiliteitsstrategie geen onmiddellijke fysieke verankering vereist.
Italië
Italië biedt geen traditioneel vastgoed-Golden Visa aan, maar eerder een “Investor Visa for Italy”, ook wel bekend als het “Dolce Visa”, gekoppeld aan investeringen in innovatieve startups, Italiaanse ondernemingen, staatsobligaties of filantropische culturele en wetenschappelijke projecten.
Het echte concurrentievoordeel ligt in de combinatie met het zogenaamde “High Net Worth Individual” (HNWI)-belastingregime, dat buitenlandse fiscale inwoners toelaat een jaarlijkse forfaitaire belasting van 300.000 euro (sinds 2026) te betalen op al hun buitenlandse inkomsten, ongeacht het werkelijke bedrag ervan.
Voor investeerders met aanzienlijke wereldwijde inkomsten kunnen de fiscale besparingen substantieel zijn en op zichzelf reeds de keuze voor Italië als primaire woonjurisdictie rechtvaardigen.
Verenigde Arabische Emiraten (VAE)
De vereiste investering bedraagt ongeveer 2 miljoen AED (ongeveer 545.000 USD), realiseerbaar via de aankoop van vastgoed of een kwalificerend bankdeposito.
De voordelen van deze jurisdictie zijn aanzienlijk: volledige afwezigheid van personenbelasting, belasting op dividenden en belasting op meerwaarden op wereldwijde inkomsten; geen minimale verblijfsvereiste om het visum actief te houden; en een stabiel regelgevend kader dat gunstig afsteekt tegenover de Europese wetgevende volatiliteit.
Singapore en Hongkong
Singapore onderscheidt zich door de kwaliteit en reputatie van zijn paspoort. Het Global Investor Program (GIP) vereist een aanzienlijke investering van 2,5 miljoen SGD (ongeveer 1,85 miljoen USD), maar biedt in ruil directe toegang tot permanent verblijf — de eerste stap naar één van de meest begeerde nationaliteiten ter wereld.
Hongkong lanceerde op zijn beurt in 2024 opnieuw zijn CIES-programma (Capital Investment Entrant Scheme), dat sinds 2015 was opgeschort. Sinds de herlancering trok het programma ongeveer 95 miljoen HKD (ongeveer 12 miljoen USD) aan via circa 3.200 aanvragen.
Fiscale structurering en regelgeving
Een fundamenteel punt dat elke investeerder volledig moet begrijpen: het verkrijgen van een verblijfsvergunning in een vreemd land verandert niet automatisch de fiscale woonplaats.
Precies daar ligt de grens tussen legale optimalisatie en fiscale fraude — een grens die nauwlettend wordt bewaakt.
De 183-dagenregel en de CRS-standaard
Vrijwel alle Europese Lidstaten passen de regel van 183 dagen fysieke aanwezigheid toe om te bepalen of en waar iemand wereldwijd belastbaar is.
Een investeerder die een Portugees of Grieks Golden Visa verkrijgt maar het grootste deel van zijn tijd in zijn thuisland blijft doorbrengen, blijft fiscaal inwoner van dat land. De OESO houdt dergelijke situaties nauwlettend in de gaten via de Common Reporting Standard (CRS), die financiële instellingen verplicht automatisch informatie over rekeningen van buitenlandse belastingplichtigen door te geven aan de relevante fiscale autoriteiten.
Deze toenemende transparantie maakt zogenaamde “schijnresidentie strategieën” — waarbij iemand een verblijfsvergunning verkrijgt zonder zijn economische en sociale banden werkelijk te wijzigen — achterhaald.
Het Portugese NHR 2.0-regime
Voor investeerders die effectieve fiscale inwoners van Portugal worden, bestaat sinds 2024 het zogenaamde NHR 2.0-regime (New Non-Habitual Resident Regime).
Dit regime voorziet in een vlak belastingtarief van 20% op bepaalde Portugese inkomsten en gedeeltelijke vrijstellingen op buitenlandse inkomsten gedurende tien jaar.
Voor houders van een Golden Visa die geen Portugese fiscale inwoners worden — met andere woorden zij die minder dan 183 dagen per jaar in Portugal verblijven — is geen Portugese belasting verschuldigd op buitenlandse inkomsten.
Verstrengde due diligence-verplichtingen (AML/KYC)
De nalevingsvereisten zijn aanzienlijk aangescherpt onder impuls van de FATF, waarvan de aanbevelingen inzake anti witwas- en terrorismefinancieringsregels steeds strenger werden omgezet in nationale wetgeving.
Voor elke Golden Visa-aanvrager is het voorbereiden van een robuust due diligence-dossier geen formaliteit meer, maar een absolute noodzakelijkheid voor een succesvolle aanvraag.
De vereisten focussen met name op drie elementen:
- volledige traceerbaarheid van het vermogen over de afgelopen tien tot twintig jaar (Source of Wealth);
- aantonen dat de geïnvesteerde middelen afkomstig zijn uit legitieme en aangegeven bronnen (Source of Funds);
- verificatie van de afwezigheid van banden met gesanctioneerde personen of entiteiten, staten op de grijze of zwarte FATF-lijst of niet-coöperatieve jurisdicties.
Elke directe of indirecte band met dergelijke actoren leidt tot automatische weigering.
Juridische en operationele risico’s in 2026
Investeren in een Golden Visa zonder gespecialiseerd juridisch en fiscaal advies houdt aanzienlijke risico’s in.
De risico’s zijn talrijk en worden vaak onderschat:
- Instabiliteit van programma’s: plotse sluitingen zoals die van Spanje in 2025, Ierland of Cyprus tonen aan dat snelle reactie essentieel is.
- Kapitaalblokkering: zowel vastgoed- als fondsstructuren brengen langdurig vastzetten van liquiditeiten met zich die vooraf moet worden ingecalculeerd binnen de vermogensplanning.
- Drempels naar burgerschap: verblijf verkrijgen garandeert geen paspoort; taalvereisten en inburgeringstests vormen concrete hindernissen die vaak worden onderschat.
- Wijzigingen van regels tijdens het traject: het wetgevend kader kan tijdens het proces worden verstrengd; bijvoorbeeld een naturalisatietermijn die van vijf naar tien jaar evolueert, waarbij de wet geldt die van kracht is op het ogenblik van de definitieve aanvraag.
- Bedreigingen voor Caribische paspoorten: de Europese Unie overweegt de visumvrije toegang in te trekken voor landen die hun nationaliteit verkopen zonder verblijfsvereiste, wat de aantrekkelijkheid van bestemmingen zoals Saint Kitts en Nevis aanzienlijk zou verminderen.
Conclusie
In 2026 is het verkrijgen van burgerschap of verblijf via investering niet langer een eenvoudig financieel product, maar een volwaardig strategisch instrument van lange termijn vermogensplanning.
Het arrest van het Hof van Justitie van april 2025 heeft de spelregels verduidelijkt: Europees burgerschap kan niet worden verkocht, wat absolute juridische en fiscale strengheid oplegt aan kandidaten. De Golden Visa wordt vandaag veel meer beschouwd als een instrument van familiale soevereiniteit dat toekomstige generaties beschermt tegen geopolitieke onzekerheid.
Vanbelle Law Boutique beschikt over meer dan drie decennia relevante ervaring en is al meer dan tien jaar een bekroond kantoor in internationaal fiscaal recht (Best International Tax Law Firm in Belgium). Aarzel niet om contact met ons op te nemen indien u een verhuis naar het buitenland overweegt.
.png)
