De aankoop van een tweedehandsvoertuig bij een concessiehouder of garage is vaak een aanzienlijke investering. Wanneer er enkele weken na de aankoop technische problemen opduiken – een defecte motor, ontbrekende aangekondigde uitrusting, gemanipuleerde kilometerstand – vraagt de koper zich vanzelfsprekend af welke rechtsmiddelen hij heeft.
De Belgische wetgever heeft hiervoor een sterke juridische bescherming voorzien: de wettelijke conformiteitsgarantie, een dwingend mechanisme dat de professionele verkoper een resultaatsverbintenis oplegt. Dit artikel licht deze bescherming toe en geeft u de nodige handvatten om uw rechten doeltreffend te verdedigen.
De wettelijke conformiteitsgarantie: de basis van de bescherming
De wettelijke conformiteitsgarantie is automatisch van toepassing op elke verkoop van een tweedehandsvoertuig tussen een professional en een consument. De verkoper kan deze garantie noch afschaffen, noch beperken via een contractuele clausule.
Voor tweedehandsvoertuigen bedraagt de minimumduur één jaar. Deze kan worden uitgebreid tot twee jaar als het verkoopcontract geen expliciete beperking vermeldt. Met andere woorden: als er geen clausule is opgenomen, geniet de consument automatisch twee jaar garantie.
Sinds 1 juni 2022 heeft het nieuwe regime de consumentenbescherming aanzienlijk versterkt. Onder het oude regime werd gedurende de eerste zes maanden vermoed dat het gebrek al bestond bij levering. Na die periode moest de consument bewijzen dat het probleem vooraf bestond – vaak duur en moeilijk.
De hervorming heeft dit vermoeden nu uitgebreid tot twee jaar, de volledige garantietermijn. Elk gebrek dat binnen deze periode verschijnt, wordt automatisch vermoed aanwezig te zijn geweest bij de levering. Het is dus voortaan aan de professionele verkoper om het tegendeel te bewijzen, wat duidelijk in het voordeel van de consument speelt.
Wat is een gebrek aan conformiteit?
Volgens artikel 1649ter van het oude Burgerlijk Wetboek (hierna: BW) is een voertuig conform wanneer:
• het overeenkomt met de beschrijving die de verkoper heeft gegeven (uitrusting, aangekondigde technische kenmerken);
• het geschikt is voor het specifieke gebruik dat aan de verkoper werd meegedeeld;
• het geschikt is voor normaal gebruik (rijden, remmen, veilig functioneren);
• het de kwaliteit en eigenschappen bezit die een consument redelijkerwijs van een dergelijk voertuig mag verwachten.
Als minstens één van deze criteria niet wordt vervuld, wordt het voertuig als niet-conform beschouwd.
Voorbeelden van niet-conformiteit zijn: een gemanipuleerde kilometerstand die niet overeenstemt met de Car-Pass, een beloofde automatische versnellingsbak maar een manuele geleverd, ontbrekende uitrusting die uitdrukkelijk in het contract vermeld stond (airconditioning, audiosysteem, lichtmetalen velgen), een elektrische wagen met veel lagere autonomie dan aangekondigd, of grote mechanische problemen (motor, remmen) die wijzen op een slechte staat op het moment van verkoop.
Niet-conformiteit of verborgen gebrek?
Er bestaan twee wettelijke garantieregels die moeten worden onderscheiden.
1. Verborgen gebreken (artikelen 1641–1649 BW)
Dit regime geldt vooral voor verkopen tussen particulieren, tussen bedrijven, of wanneer de conformiteitsgarantie is verstreken. Het gaat om een ernstig, verborgen en vooraf bestaand gebrek dat het goed ongeschikt maakt voor gebruik. De termijn om op te treden is een vaag “korte termijn” na de ontdekking, te beoordelen door de rechter.
2. Niet-conformiteit (artikelen 1649bis–1649octies BW)
Dit wordt anders beoordeeld: door objectieve vergelijking tussen wat beloofd en wat geleverd werd (documentaire en feitelijke analyse). De termijn om op te treden bedraagt één jaar vanaf de ontdekking, en vervalt niet vóór het einde van de wettelijke garantie van twee jaar.
In geval van twijfel biedt een beroep op niet-conformiteit meestal een betere bescherming in de tijd dan het verborgen gebrek. Indien een gebrek echter pas na meer dan twee jaar wordt ontdekt, blijft een beroep op verborgen gebreken mogelijk, hoewel moeilijker te bewijzen.
Wat kan ik eisen bij een gebrek aan conformiteit en hoe?
Artikel 1649quinquies BW voorziet een hiërarchie van oplossingen:
• In eerste instantie moet de consument de verkoper vragen het voertuig te herstellen of te vervangen, kosteloos en binnen een redelijke termijn. De verkoper mag dit enkel weigeren als het onmogelijk of disproportioneel is (bijvoorbeeld: een motorvervanging die 80% van de waarde van het voertuig kost).
• Als herstel onmogelijk, disproportioneel of onvoldoende is, mag de consument een prijsvermindering eisen of de ontbinding van het contract (volledige annulering met terugbetaling). Ontbinding is enkel mogelijk bij een voldoende ernstig gebrek.
Om zijn rechten uit te oefenen, moet de consument het probleem schriftelijk melden aan de verkoper binnen twee maanden na de ontdekking. Een ingebrekestelling per aangetekende brief is sterk aanbevolen, met een precieze beschrijving van het gebrek, de omstandigheden van ontdekking en de verlangde oplossing (herstelling, vervanging, terugbetaling). Deze termijn mag contractueel worden verlengd, maar nooit verkort.
Bij weigering van de verkoper heeft de consument één jaar vanaf de ontdekking van het gebrek om naar de rechter te stappen, zonder dat deze termijn kan verstrijken vóór het einde van de wettelijke garantie.
Een stevig bewijsdossier is hierbij essentieel: verkoopcontract, factuur, Car-Pass-historiek, verslag van de technische keuring, onderhoudsboekje, e-mails met de verkoper. Bij technische problemen kan een onafhankelijke autokeuring bijzonder nuttig zijn om het gebrek aan conformiteit vast te stellen. Autoverzekeringen dekken doorgaans de kosten van deze eenzijdige expertise.
Conclusie: versterkte wettelijke bescherming, maar waakzaamheid blijft nodig
De Belgische wet biedt consumenten die een tweedehandsvoertuig bij een professional kopen een aanzienlijke bescherming via de wettelijke conformiteitsgarantie. De hervorming van 2022 heeft deze bescherming aanzienlijk versterkt door het gebrek gedurende twee volledige jaren te vermoeden én door de bewijslast naar de verkoper te verschuiven.
Deze garantie verplicht de verkoper een goed te leveren dat overeenstemt met zijn beloften, en biedt de benadeelde consument verschillende rechtsmiddelen: herstel, vervanging, prijsvermindering of annulering. Geen enkele contractuele clausule kan deze dwingende bescherming uitsluiten.
De effectiviteit van deze bescherming hangt echter af van de naleving van de procedurele verplichtingen: melding binnen twee maanden, opbouw van een sterk dossier, gerechtelijke stappen binnen de termijnen.
Toch blijft preventie de beste strategie: een aandachtige controle van het keuringsverslag, verificatie van de Car-Pass, nauwkeurige fysieke inspectie en uitgebreide proefrit vóór aankoop. De aankoop van een tweedehandsvoertuig bij een professional mag nooit overhaast gebeuren. Een grondige voorafgaande controle, in verhouding tot het financieel risico, blijft de beste garantie tegen onaangename verrassingen.
Wanneer u wordt geconfronteerd met een probleem met uw tweedehandsvoertuig, beschikt u over rechten tegenover de professionele verkoper – op voorwaarde dat u deze correct en tijdig uitoefent. Vanbelle Law Boutique stelt haar expertise inzake voertuigen en contracten graag ter beschikking van consumenten en professionals om een beginnend geschil om te zetten in een doeltreffende oplossing, hetzij minnelijk, hetzij gerechtelijk.
.png)
