De Europese Douane-unie ondergaat de meest ingrijpende hervorming sinds haar oprichting. Op 26 maart 2026 bereikten het Europees Parlement en de Raad een politiek akkoord over een nieuw douanekader dat steunt op drie pijlers:
- de afschaffing van de vrijstelling voor zendingen van geringe waarde;
- de oprichting van een Europese Douaneautoriteit;
- een grotere verantwoordelijkheid voor e-commerceplatformen.
Verschillende overgangsmaatregelen zullen reeds vanaf 1 juli 2026 van toepassing zijn.
- HET EINDE VAN DE DOUANEVRIJSTELLING VOOR KLEINE ZENDINGEN
- Een regeling die een bron van verstoring is geworden
Sinds 2010 genoten zendingen uit derde landen met een waarde van minder dan 150 EUR een automatische vrijstelling van invoerrechten.
Deze drempel, ingevoerd in een periode waarin de internationale e-commerce nog marginaal was, is uitgegroeid tot een belangrijke fiscale achterpoort. In 2024 kwamen 4,6 miljard pakketten met een waarde onder 150 EUR de Europese markt binnen, waarvan volgens gegevens van de Commissie 91 % afkomstig was uit China. Platformen zoals Temu en Shein hebben hun bedrijfsmodel op deze vrijstelling gebouwd, wat heeft geleid tot aanzienlijke concurrentieverstoringen ten nadele van ondernemingen die binnen de Unie gevestigd zijn en consumenten heeft blootgesteld aan producten die vaak niet aan de regelgeving voldoen.
- De overgangsregeling vanaf 1 juli 2026
Vanaf 1 juli 2026 zal een forfaitaire heffing van 3 EUR per pakket worden toegepast op alle zendingen van geringe waarde uit derde landen. De Raad heeft verduidelijkt dat de Commissie dit bedrag om de twee jaar zal herzien. Daarbovenop komen eventuele nationale rechten en de toepasselijke btw. Een artikel met een waarde van 10 EUR kan daardoor voortaan meer dan 15 EUR kosten wanneer het wordt geleverd.
De gevolgen voor grensoverschrijdende dropshipping zijn onmiddellijk merkbaar. Importeurs en logistieke dienstverleners moeten nu reeds hun algemene voorwaarden en douanedocumentatie aanpassen.
- EVOLUTIE VAN HET INSTITUTIONELE KADER
- De Europese Douaneautoriteit
Het akkoord voorziet in de oprichting van de Europese Douaneautoriteit (EUCA), waarvan de hoofdzetel in Rijsel zal worden gevestigd. De EUCA zal haar werkzaamheden in 2027 aanvangen met een eerste personeelsbestand van ongeveer 250 medewerkers.
Haar taak bestaat er niet in de nationale douaneautoriteiten te vervangen, maar om deze te coördineren door:
- risicobeheer op het niveau van de Unie;
- het uitbrengen van controleaanbevelingen aan de lidstaten;
- het harmoniseren van de werkwijzen van de zevenentwintig nationale douaneadministraties.
- Het douanegegevensplatform
De EUCA zal toezicht houden op één enkel portaal, de EU Customs Data Hub, dat bedoeld is om de 111 nationale douane-informatiesystemen te vervangen.
Ondernemingen zullen niet langer aangiften moeten indienen bij 27 afzonderlijke administraties. Eén enkele aangifte zal volstaan, waardoor de autoriteiten een realtime-overzicht krijgen van de toeleveringsketens en risicogerichte controles mogelijk worden.
Het platform zal vanaf 2032 op proefbasis beschikbaar zijn en uiterlijk in 2037 verplicht worden.
- VERANTWOORDELIJKHEID VAN PLATFORMEN EN DE STATUS “TRUST AND CHECK”
- E-commerceplatformen als officiële importeurs
De belangrijkste vernieuwing bestaat uit de juridische herkwalificatie van platformen. Verkopers en platformen die afstandsverkopen vanuit derde landen faciliteren, zullen voortaan als officiële importeurs worden beschouwd.
Zij zullen bijgevolg verplicht zijn om:
- douanegegevens te verstrekken;
- invoerrechten en belastingen te betalen;
- te waarborgen dat de goederen voldoen aan de normen van de Unie.
Daardoor verschuift de administratieve en fiscale last van de eindconsument naar het platform zelf.
Bij herhaalde niet-naleving zal een systeem van oplopende financiële sancties worden toegepast en kunnen de autoriteiten een operator uiteindelijk als een “hoog risico”-operator aanmerken.
- De status “Trust and Check”
De hervorming introduceert een nieuwe erkenning, de status “Trust and Check”, die een aanvulling vormt op het bestaande statuut van Geautoriseerde Marktdeelnemer (AEO) overeenkomstig Verordening (EU) nr. 952/2013.
Deze status is bedoeld voor ondernemingen die bereid zijn de autoriteiten toegang te verlenen tot hun elektronische systemen en uitgebreide gegevens over hun toeleveringsketens te verstrekken.
In ruil daarvoor genieten de deelnemers van:
- minder fysieke controles;
- de mogelijkheid om de plaats van inklaring te kiezen;
- in bepaalde gevallen een onmiddellijke vrijgave van de goederen zonder actieve tussenkomst van de douane.
De voorwaarden voor toegang omvatten:
- naleving van de AEO-criteria;
- minstens twee jaar operationele activiteit;
- een systeem voor realtime-opvolging.
Voor Belgische importeurs met grote goederenstromen vormt deze status een concreet concurrentievoordeel.
CONCLUSIE
De Europese douanehervorming van 2026 herverdeelt de juridische en fiscale verantwoordelijkheden over alle schakels van de logistieke keten.
Ondernemingen die actief zijn in de import- en exportsector doen er goed aan om onmiddellijk de gevolgen van de overgangsregeling die vanaf 1 juli 2026 van toepassing wordt te beoordelen, hun aangifteverplichtingen te herzien en, voor de meer gestructureerde organisaties, de aanvraag van de status Trust and Check te overwegen.
Digitale platformen kunnen hun hoedanigheid van officiële importeur niet langer negeren zonder zich bloot te stellen aan aanzienlijke sancties. Op lange termijn zal douane compliance uitgroeien tot een volwaardig vakgebied. Ondernemingen die zich vandaag voorbereiden, zullen de aanpassingskosten van morgen vermijden.
Vanbelle Law Boutique beschikt over meer dan dertig jaar ervaring op dit gebied. Aarzel niet om contact met ons op te nemen indien u uw situatie wenst te laten beoordelen of ondersteuning nodig hebt bij de implementatie van nieuwe regelgeving.
