Vandaag de dag is de rol van een juridisch adviseur, allang niet meer beperkt tot het kennen en toepassen van regeltjes. Steeds vaker wordt ook van een advocaat verwacht dat hij optreedt als strategisch adviseur, sparringpartner en vertrouwenspersoon.
In die hoedanigheid volstaat juridische deskundigheid alleen niet. Om zijn werk behoorlijk te kunnen doen, dat wil zeggen: zorgvuldig, effectief, integer en met oog voor alle relevante aspecten van de zaak, is het belangrijk dat de adviseur zoveel als mogelijk een gelijk(w)aarding zakelijk en persoonlijk DNA deelt als zijn cliënt. Een gezamenlijk persoonlijk, moreel en zakelijk draagvlak, gesteund door dezelfde normen en waarden, is de enige sleutel tot succes in zo’n samenwerking.
Het gaat hier onder meer over de manier waarop iemand onderneemt of in het leven staat: de visie op risico’s, lange- en kortetermijnbelangen, omgang met stakeholders, interne besluitvorming en commerciële doelstellingen.
Tegelijk gaat het ook om meer persoonlijke, soms cultureel-sociaal gebonden waarden die mee richting geven aan keuzes die zullen moeten gemaakt worden. Denken we maar aan het belang dat iemand hecht aan integriteit, transparantie, maatschappelijke verantwoordelijkheid, zin voor empathie in de omgang met anderen, respect voor regels, enz.
Vertrouwen als fundament
De relatie tussen advocaat en cliënt is in essentie een vertrouwensrelatie. Zonder vertrouwen geen openheid; zonder openheid geen volledig beeld van de situatie; zonder volledig beeld geen goed advies. Wanneer beide partners een overeenstemmend moreel en zakelijk kompas hebben, wordt het makkelijker om elkaar te begrijpen en om eerlijk te communiceren – ook over gevoelige onderwerpen.
Een cliënt die weet dat zijn advocaat niet alleen juridisch bekwaam is, maar ook zijn ondernemingscultuur en waarden begrijpt, zal eerder geneigd zijn om spontaan alle relevante informatie te delen. Dat geldt in het bijzonder in complexe zaken waarin niet alleen juridische belangen spelen, maar soms ook familiale relaties, persoonlijke frustraties en andere spanningen.
Strategisch adviseren vergt zakelijk inzicht
De advocaat-adviseur is geen neutrale toeschouwer die louter juridische risico’s inventariseert. Hij denkt mee over strategie: procederen of schikken, escaleren of de-escaleren, openbaar optreden of juist discretie betrachten. Die keuzes zijn zelden puur juridisch; zij raken direct aan de strategie, de keuzes en verwachtingen van de cliënt.
Wanneer de advocaat het zakelijke DNA van de ondernemer voor hem begrijpt, kan hij zijn advies beter afstemmen. Een onderneming die sterk hecht aan haar maatschappelijke reputatie zal wellicht sneller kiezen voor een oplossing die juridisch niet maximaal, maar reputatie-technisch verstandig is. Een familiebedrijf met lange termijnfocus kan andere afwegingen maken dan een private equity-gedreven organisatie met een kortere investeringshorizon.
Een adviseur die deze onderliggende drijfveren niet begrijpt, loopt het risico juridisch correct, maar strategisch onbruikbaar advies te geven.
Morele consistentie en integriteit
Een advocaat moet de belangen van zijn cliënt optimaal behartigen. Dat betekent echter niet dat hij elke wens of frivoliteit kritiekloos moet uitvoeren. Integendeel: de advocaat moet ook grenzen stellen wanneer een cliënt handelt in strijd met de wet of met fundamentele normen.
Wanneer het morele DNA van beide spelers sterk uiteenloopt, kan een spanningsveld ontstaan dat de kwaliteit van de dienstverlening ondermijnt. Dat kan leiden tot interne conflicten, terughoudendheid of zelfs reputatierisico’s voor beide kanten.
Daarentegen zorgt gedeeld moreel DNA voor consistentie. De advocaat kan met overtuiging optreden voor een cliënt wiens handelen hij in grote lijnen kan verantwoorden. Dat versterkt niet alleen de kwaliteit van het advies, maar ook geloofwaardigheid.
Respect voor alle aspecten van de zaak
Een behoorlijke taakuitoefening vereist kennis en respect voor alle aspecten van de zaak. Dat betekent niet alleen juridische analyse, maar ook begrip voor economische, maatschappelijke, emotionele en soms politieke dimensies. In complexe dossiers spelen vaak meerdere belangen tegelijk.
Wanneer advocaat en cliënt een gedeeld zakelijk en moreel kader hebben, kunnen zij samen deze verschillende belangen wegen. De advocaat zal niet enkel kijken naar de juridische haalbaarheid, maar ook naar de impact op werknemers, aandeelhouders, klanten en de samenleving. Hij zal zich afvragen: wat is juridisch mogelijk, maar ook wat is verantwoord?
Effectieve communicatie en besluitvorming
In de praktijk is tijd vaak een kritische factor. Beslissingen moeten snel worden genomen, soms op basis van onvolledige informatie. Wanneer advocaat en cliënt dezelfde taal spreken – niet alleen juridisch, maar ook qua waarden en zakelijke prioriteiten – verloopt communicatie efficiënter.
De advocaat kan anticiperen op de vragen en zorgen van de cliënt, omdat hij diens denkkader kent. De cliënt begrijpt op zijn beurt sneller de nuances in het advies van de advocaat, omdat hij diens morele en professionele uitgangspunten kent.
Grenzen en diversiteit van perspectieven
Het belang van gedeeld DNA betekent overigens niet dat de advocaat een kopie van de cliënt moet zijn. Integendeel: professionele distantie en kritische reflectie blijven essentieel. Een goede advocaat durft tegen te spreken, alternatieven aan te dragen en risico’s te benoemen – ook wanneer dat ongemakkelijk is.
Het gaat dus niet om volledige gelijkvormigheid, maar om fundamentele compatibiliteit. Er moet voldoende gemeenschappelijke basis zijn om elkaar te begrijpen en te respecteren, terwijl er ruimte blijft voor professionele onafhankelijkheid. Juist binnen een gedeeld waardenkader kan kritische dialoog vruchtbaar zijn.
Conclusie
Bij Vanbelle Law Boutique begrijpen we al sinds lang het essentiële belang van een verenigbaar DNA in onze relaties met cliënten en zaken. Daarom noemden we ons immers ook een “boutique”: de plek waar alles en iedereen uniek is, en ook zo wordt benaderd.
Als adviseurs lopen we vandaag de dag steeds vaker op het snijvlak van recht, economie, strategie en ethiek. Om ons werk behoorlijk te kunnen doen, moet we u meer bieden dan juridische kennis en ervaring alleen: we moeten samen met u op weg gaan. U moet weten wat u aan ons hebt, en omgekeerd.
Om dat te kunnen, moeten we mekaar eerst goed leren kennen. Dat begint met de wat saaie “know your client” of de “intake” de eerste keer op kantoor of online. Maar bij ons kan dat even goed bij een diner, een borrel of een leuke activiteit buitenshuis.
Een gedeeld DNA tussen advocaat en cliënt is geen luxe, maar een voorwaarde voor behoorlijke, zorgvuldige en toekomstbestendige dienstverlening.
We zijn er voor u.
